Lavta, ud, bağlama karışımı, telli, mızrapla çalınan bir saz.

Divane, amatörce, hobi olarak başlatılmış ve yıllarca süren, deneme, yanılma usulü bir çalışma sürecinde; İzmir'deki bağlama, ud, lavta, buzuki, tambur yapım ustalarına yaptırılarak geliştirilmiştir. Bundan sonraki çalışmalar, iyinin daha iyisine erişebilmek için devam etmektedir.

Gür ve mikrofonik bir ses özelliğine sahiptir.
Tekne kısmı; bugün Yunanlıların "TÜRK LAVTASI" adı altında kullandığı Lavta ve Ud'dan esinlenerek tasarımlanmış, geliştirilmiştir. Sap kısmı; Türk Halk Müziğinin genel tabiriyle "saz" diye bilinen olmazsa olmaz çalgı cihazı "BAĞLAMA" sapıdır. Bu sebebten Bağlama çalabilen veya öğrenmek isteyen herkes Divane çalabilir. Bağlama ile arasındaki fark, Tekne boğazındaki ilk perdenin bağlamadaki gibi RE değil Mİ ile başlamasıdır. Bu özellik,Divaneye oktav zenginliği kazandırmış olup, çalma verimini arttırmıştır. Divanenin en önemli özelliklerinden biridir bu. Diğer fark ise gövde yapısı, yani akustik ve ergonomik tasarımıdır, bu da divaneye kendine has rezonanaslı tınısını vermiştir.

Akord düzeni: Bağlamalarda en yaygın olan ve kara düzen diye tabir edilen akord sistemi standart sistem olarak belirlenmiştir. ( La- Re - Sol ) Bağlamadaki diğer akord düzenleri de mümkündür.

Tel donanımı:Divane, en altta 3, ortada 2, üstte 2 olmak üzere 3 sıra tel ile donanmıştır.

• Alt teller: 2 adet 0,22mm çelik + 1 adet ince sırma tel (sırma tel isteğe göre)
• Orta teller: 1 adet 0,30mm çelik + 1 adet bambam teli (veya çelik+bambam yerine isteğe göre 2 adet 0,30mm çelik)
• Üst teller: 1 adet 0,22mm çelik + 1 adet ince sırma tel

Ud,Gitar,Tambur,Cümbüş vs. telleri ve özel taşlanmış teller denenmiş, olumlu sonuçlar alınmış olmasına rağmen , kolay bulunabilmesi açısından tel donanımında mümkün olduğu kadar bağlamalarda kullanılan teller hedeflendirilmiştir.

Yukarıdaki akord ve tel sistemi Divane için standart tel donanımı olarak düşünülmüş olmasına rağmen, değişik kombinasyonlarda değişik tellerin kullanılmasınada müsait olan Divane'den, takılan tellerin özelliğine ve çalan kimsenin o andaki ruh haline göre bağlama, ud, gitar, cümbüş sesleri almak mümkündür.

Divane çalgısı, Divane logosu ve "Divane" adı TÜRK PATENT ENSTİTÜSÜ tarafından koruma altındadır. Logosu; yuvarlak ses kafesi ve onun çevresindeki yarı hilâl şeklindeki işarettir.

Divane'nin "EFE Divane" diye isimlendirdiğimiz bir alt modeli ve "BABA Divane" diye isimlendirdiğimiz üst modeli mevcuttur. Bunlara ilave olarak,THM ve TSM korolarında kullanılması amaçlanan ,Türk Müzik dünyasının ilk akustik bass cihazının prototipi geliştirilmiş olup, kazanılan tecrübe ile bir ikincisinin yapımına başlanmıştır (BASS Divane).

Divane ile ilgili çalışmalar hiç durmadan devam etmektedir. Amaç hem THM ve hemde TSM'ni ve bunların her ikisini de içeren GENCEBAY müziğini kendine has tınılarıyla yansıtabilecek bir cihaz oluşturmaktır.

DİVANE'nin OLUŞMA ÖYKÜSÜ

Hemen özetleyecek olursak, yoğun işlerimin yanında beni bu uğraşılara hobi olarak iten sebeplerin arkasında, Orhan Gencebay'ın müziğine olan tutku yatmaktadır.
Bu tutku senelerce önce öyle bir aşamaya gelmişti ki, sadece dinlemeyle doyuma erişemez oldum bu müziği kendimde icra etmeliydim. İçimde coşan duyguları dışarı çıkarmam gerekiyordu. Tek yol vardı: Bağlama çalmak. Böylece ilk bağlamamı almış oldum. O zamanlar yurt dışında olduğumdan kurs alma veya çalan birilerinden öğrenme imkanlarından yoksun olarak kendi kendime öğrenmeye çalıştım. Geldiğim belli bir aşamadan sonra ise Bağlamanın ses şiddeti, tınıları beni doyurmaz oldu. 7-8 sene önce Orhan abimizin müziğini daha iyi yansıtabilecek lezzetteki sesleri verebilecek cihaz arayışlarına girdim.

Bunun bu kadar uzun bir süreç olduğunu bilmeden çalışmalara başladım.Sonunda 3-4 sene önce ilk defa istediğim tınılara yakın sesleri veren bir cihaza eriştim.

30 yılı aşkın bir süre Orhan Gencebay'ı bir kere olsun birkaç dakikalığına bile olsa görebilmenin hayalindeyim. Bu olay bir vesile olabilirdi. Bu cihazın hemen bir ikizini fakat daha güzelini Orhan abimiz için yaptırdım.

Bu ilk sonuç aldığım divaneyi çalanlar her ne kadar sesine hayran oldularsa da, bağlamadan gelen alışkanlıkla kucakta iyi tutulmuyor gibi kritikleri üzerine Orhan abimize vermekten vazgeçip çalışmalara devam ettim. İyileştirme çalışmaları sonunda Orhan abimize yaptırdığım özel Divaneyi, kendisini ziyaret ederek sunmak nasip oldu ve beğenisini aldı.

Bu çalışmalar sürecince Divane'nin, TSM ve THM'nin her ikisini de kendisine has tınılarıyla çok farklı bir güzellikte yansıttığını gördük. Böylece çalışmalar, bir tek cihazla hem TSM'ni, hem de THM'ni, alışılagelmiş olan bir UD veya bir Bağlama gibi olmasa bile, doyurucu bir şekilde icra edebilecek bir cihaz arayışına yönlendi. Kaldı ki gelişen iletişim teknolojisi ile birlikte doğu müziği batıda, batı müziği doğuda kulak dolgunluğu yapmaya başlamıştı. Öyle bir cihaz olmalıydı ki, sesi 7 bölge insanına hitap edebilmeliydi. Türk müzik dünyasında, bu gelişmelere cevap verebilecek herhangi bir cihaz mevcut değildi. Temelini kopuz dolayısıyle bağlamadan alan bugün Yunan milli cihazı diye bilinen Buzuki'nin, Türk Müzik Dünyasına girmiş olması bu değişimlerin doğal olarak doğurduğu bir gereksinim olarak görülebilir. Gitar zaten çoktan beri yerini almıştı.

Müzik ve müzik cihazları tasarımı mesleğim olmadığından, Orhan Gencebay şarkılarını en iyi şekilde yansıtabilecek seslere haiz bir cihaz oluşturmak, en pratik ve en kestirme yol olmalıydı. Böyle bir cihaz ile TSM ve THM icra edilebilirdi. Çünkü Orhan Gencebay müziği Türkiye'nin 7 bölgesi insanının doğasına hitap edebilen, diğerlerinin yanında THM ve TSM'ni barındıran tek müzikti. Adriyatik'ten Çin'e kadar olan coğrafi bölgedeki insanların müzik zevkine hitap edebiliyor ve bu sebepten de bu bölgede dinleniyordu. Ayrıca arabesk ile sınırlı değildi ve birçok farklı türün sentezini ihtiva ediyordu. Kaldı ki, kişisel zevklerin tatmini için başlayan Divane çalışmalarının tetikleyicisi Orhan Gencebay müziği idi.

Yavuz GÜL
© www.divane.com.tr