Divane ve Divane türlerini deneme yanılma usulü belirli bir aşamaya getirdikten sonra Almanya Müzik Enstrümanları Enstitüsü IFM'de, bilimsel olarak akustik ölçümlerini yaptırıp, modifikasyon çalışmalarını bu ölçüm sonuçlarına göre sürdürmeyi planlamıştık.
Bu sürecin başlangıcı olarak, belli bir aşamaya gelmiş olan "Tambur Divane" IFM'de akustik ölçümlere tabi tutularak Tambur Divane'nin 5 Khz'e kadar dB/Frekans kurvesi elde edildi. Bununla da yetinilmeyerek, kurvede görülen karakteristik rezonansların hangi titreşimlerden oluştuğunu bilmek görmek istedik.
Modalanaliz adı verilen bu ölçüm sonucunda Tambur Divanenin değişik frakenslarda, tekneden burguluğa, tüm titreşim hareketlerini görmek imkânı bulduk. Bu titreşimler mm'nin 5-10binde biri kadar küçük olduğundan, IFM tarafından özel programlarla simule edilerek daha iyi canlandırılabilmesi amacıyla hareketli duruma getirilmiştir.
Telli, yaylı, vurgulu, üflemeli, tuşlu her türlü çalgı aletine uygulanabilmekte olan bu ölçümler sonucu, bu enstrumanların karakteristik özellikleri verilerle belirlendiği gibi, kulağımızla duyamayacağımız frekanslardaki seslerin gözle göremeyeceğimiz titreşimlerini görmek mümkün oluyor.
Divane; gitar, keman gibi, mızraplı ve yaylı tüm çalgılarda mevcut olan karakteristik bir maxima'ya sahip. Alt teller Si olmak üzere, Si-Mi-La akordunda yapılan ölçümlerde alınan sonuçlar diagramda frekansları belirtilerek gösterilmiştir.
Tekne boşluğunun en verimli şekilde rezonansa girdiği nokta olan kavite rezonansının (Hohlraumresonanz) ilk olarak 122 Hz civarında, Si'ye yakın oluştuğu tespit edilmiştir.
Böylece alt ve üst tellerin (Si ve La) pes tonları bölgesinde ve bununla birlikte orta tellerin (Mi) en pes tonlarından yukarıda oluştuğu gözlemlenmiştir. Bu bilgileri bizlere veren IFM Enstitüsü, kendi sitelerinde Divane ile ilgili yazısında, bu seslerin tınısın buna rağmen çok güçlü olmasını ilginç olarak belirtiyor. Diğer kavite rezonanslarının ise 271Hz, 318Hz, 656Hz, 1021Hz noktalarında pik yaptığı gözlemlenmiştir.
Modal analiz ölçümleri sonucunda, Tambur Divanenin titreşim verileri elde edilmiş olup 4 değişik frekansta hareketli olarak simule edilmiştir.
Sevgili dostlar,
En kısa zamanda bu ölçümleri Divane Marka Bağlamada da uygulayıp yayınlamaya karar verdik. Böylece bundan sonra ilerde, en az 30-40 adet değişik bağlamada yapılacak ölçümler sonrası elde edilecek verilere göre, bağlamanın karakteristik özelliklerini belirlemek mümkün olacak. Bu ölçümlerin en kısa zamanda, üniversitelerimiz çalgı yapım bölümlerinde yapılabilir olması, Türk çalgı aleti yapım sektörüne büyük katkılar sağlayacağı gibi, bağlamanın bazı özelliklerinin standartlaşmasını da mümkün kılacaktır.
Bu çalışmalar, "müziksel akustik" diyebileceğimiz, ancak konuya gönül verenlerin merak ederek, araştırarak, deneyerek, deneyim ve bilgilerini paylaşarak kendini geliştirebileceği bir alanı kapsamaktadır. Konu ile ilgilenenlerle bilgi ve tecrübe paylaşımı yapmaktan memnun oluruz.
IFM Enstitüsü'nün aşağıdaki adresinde solda PROJEKTE bölümünde Divane ile ilgili ölçümler yayınlanmıştır. Aynı sitede yukarıda AKUSTİK bölümünde ise Borazan, keman, flüt, gitar gibi çalgıların hareketli titreşimlerini görebilirsiniz.
Yavuz Gül
© www.divane.com.tr
21/01/2010
Divane, bundan yıllar önce başlamış bir çalışmanın ürünüdür. Kişisel bir hobinin ve müzik sevgisinin verdiği dürtünün etkilerini taşıyan, ama aynı zamanda yıllarca bağlama ve müzik ile uğraşmanın getirdiği tecrübenin de rol oynadığı........
Anahtar kelimeler: 